Top

Menu Zaloguj się (dla użytkowników forum)



Poster:PISARZ, KTÓRY NIENAWIDZIŁ KOBIET. PODWÓJNE ŻYCIE SERYJNEGO MORDERCY

Entering Hades

PISARZ, KTÓRY NIENAWIDZIŁ KOBIET. PODWÓJNE ŻYCIE SERYJNEGO MORDERCY

ocena:7
Autor:John Leake
Tłumaczenie:Maria Makuch
Wydanie oryginalne:2007
Wydanie polskie:2011
Wydawnictwo:Znak literanova
Ilość stron:392
Autor recenzji:Krzysztof Gonerski
Ocena autora:7
Ocena użytkowników:--
Głosów:0
Inne oceny redakcji:
Louis - 7

„W chwili kiedy sam roztaczasz strach i widzisz jak ktoś inny drży z przerażenia, doznajesz szalonego uczucia triumfu, nawet jeśli zdajesz sobie sprawę, że zrobiłeś coś bestialskiego”.
/Wypowiedź Jacka Unterwegera z radiowego wywiadu z 1989 r./

Książka Johna Leake`a to fabularyzowany, rozpisany na prawie czterysta stron reportaż śledczy o sprawie pierwszego seryjnego mordercy w dziejach austriackiej kryminologii. Jack Unterweger, bo oni mowa, urodził się 16 sierpnia 1950 r. Jego ojciec był amerykańskim żołnierzem z wojsk okupujących powojenną Austrię. Pozostawił po sobie imię „Jack” oraz klepiącą biedę matkę Unterwegera, Theresie. Samotna kobieta utrzymywała siebie i małe dziecko z drobnych kradzieży i oszustw. Gdy Jack miał dwa lata, matka po raz wtóry trafiła do więzienia i chłopczyka oddano pod opiekę dziadków, mieszkających w położonej na odludziu wiosce. Dziadek lubił często zaglądać do kieliszka a wówczas nie był miły dla małego Jacka. Chłopak już jako nastolatek często łamał prawo dopuszczając się kradzieży a także pobić kobiet. W końcu w 1974 r. zabił po raz pierwszy – udusił osiemnastoletnią dziewczynę. Miał wówczas dwadzieścia cztery lata i dzieciństwo oraz młodość, która w niczym nie różniła się od ponurych biografii większości seryjnych zabójców. Prawdziwa kariera Jacka Unterwegera zaczęła się w …więzieniu, w którym odsiadywał wyrok dożywocia za zabójstwo osiemnastolatki. Dla zabicia czasu zaczął pisać na różne tematy, podjął również korespondencyjny kurs literatury oraz pisania. W efekcie napisał zbiór opowiadań dla dzieci, które zostały zaadaptowane na audycje radiowe (aż pięćdziesiąt odcinków). W 1982 r. Unterweger świecił swój największy triumf – prestiżowy magazyn literacki ”Manuskripte” opublikował napisaną w więziennej celi autobiografię Unterwegera, pt. „Czyściec”. Powieść wkrótce doczekała się wersji książkowej oraz został sfilmowana. Odsiadując wyrok dożywocia Unterweger napisał jeszcze kilka utworów, w tym kilka sztuk teatralnych. Działalność literacka Jacka nie pozostała niezauważona przez wiedeńskie elity intelektualne na czele z Noblistką, Elfried Jelinek. Grupa intelektualistów podjęła starania o przedterminowe zwolnienie Unterwegera. W 1990 r. starania te zostały zwieńczone powodzeniem i Jack opuścił więzienną celą. Był nie tylko wolnym człowiekiem, ale już celebrytą i gwiazdą artystycznego światka Wiednia. Po czterech miesiącach cieszenia się ponownie odzyskaną wolnością Unterweger zabił swą pierwszą ofiarę z jedenastu.

„Pisarz, który nienawidził kobiet” (polski tytuł nie ma nic wspólnego z oryginalnym i jest raczej kiepskim chwytem marketingowym, wykorzystującym podobieństwo do tytułu pierwszej części słynnej trylogii Stiega Larssona) to przedstawiciel cieszącego się sporym powodzeniem nurtu reportażu literackiego. Niedoścignionym wzorem tego rodzaju utworów jest dzieło Trumana Capote, „Z zimną krwią” (a w Polsce – m.in., „Cesarz” Ryszarda Kapuścińskiego). Leake w przeciwieństwie do twórcy „Śniadania u Tiffany`ego” jest przede wszystkim reporterem i to widać w jego książce. To, co uderza czytelnika już po przeczytaniu kilku pierwszych stron to niebywała faktograficzna rzetelność „Pisarza, który nienawidził kobiet”. Leake spędził sześć lat w Austrii, zbierając materiały, docierając do niemal wszystkich osób związanych ze sprawą Unterwegera. Przeczytał wszystkie opracowania poświęcone osobie mordercy, miał wgląd w akta policyjne a nawet zapoznał się z dziennikami Unterwegera, w których ten z obsesyjną drobiazgowością zapisywał niemal każdą wykonywaną przez siebie czynność (przezornie jednak nie wspominał w nich nic o popełnionych zbrodniach). Dlatego też prawie wszystkie dialogi, które pojawiają się w książce zostały wypowiedziane przez autentyczne osoby, także one same, z wyjątkiem tylko kilku, są obecne na kartach książki i zachowują się tak jak w rzeczywistości. Niestety skrupulatność Leake`a i pragnie jak najwierniejszej rekonstrukcji wydarzeń związanych z osobą Unterwegera odbiła się niekorzystnie na pogłębionej analizie socjologicznej, o którą aż się prosiła historia austriackiego seryjnego zabójcy. Seryjni mordercy i ich zbrodnie niejednokrotnie bowiem mówią więcej o społeczeństwie, w którym przyszło im żyć niż o nich samych. W „Pisarzu, który nienawidził kobiet” brakowało mi wnikliwej analizy, która pozwoliłaby odpowiedzieć na najbardziej nurtujące pytanie: dlaczego tak wielu wybitnych ludzi dało się oszukać Jack`owi, wierząc w jego resocjalizację. Niestety mimo hasła reklamowego widniejącego na okładce, reportaż Leake`a nie jest „niezwykłym spojrzeniem w umysł mordercy”. Jest to raczej spojrzenie konwencjonalne i pobieżne – na głębszą analizę osobowości Unterwegera zabrakło miejsca. Jeśli chcielibyśmy rzeczywiście przeczytać książkę, która daje nam wgląd w umysł seryjnego zabójcy, to powinniśmy sięgnąć na przykład po którąś z powieści Thomasa Harrisa.

Nie miejmy jednak wielkiej pretensji do autora. Wszak opisuje on historię nie fikcyjnego, lecz autentycznego sprawcy okrutnych zbrodni, a w tym przypadku fakty są bardziej niezwykłe niż fikcyjne zmyslenie. Niemniej pozostaje uczucie niedosytu, że opisując sprawę tak nietypowego seryjnego mordercy, jakim był Jack Unteweger, Leake nie do końca wykorzystał potencjał tej postaci. A był on ogromny. Nawet Ted Bundy, niedoszły prawnik i polityk, nie doczekał się takiej nobilitacji ze strony społeczeństwa jak austriacki morderca. Bundy uważany za jednego z najinteligentniejszych i najbardziej czarujących seryjnych zabójców mógłby pobierać u Unterwegera lekcje manipulowania ludźmi i uwodzenia kobiet. Unterweger był niskim mężczyzną o twarzy niewinnego chłopca, który w mistrzowski sposób potrafił wykorzystywać swój nieodparty urok osobisty do uwodzenia kobieta, a także do ich…mordowania. Gdy ofiara orientowała się, że ten nad wyraz sympatyczny mężczyzną jest bestią w skórze owieczki, było za późno. Postać Jacka Unterwegera ucieszyłaby z pewnością wiktoriańskiego pisarza Roberta Louisa Stevensona, autora powieści „Dr Jekyll i Mr Hyde”, ponieważ zdaje się potwierdzać tezę o podwójnej naturze człowieka. W istocie jednak Unterweger nie był dwiema różnymi osobami: szlachetnym Dr Jekyllem i demonicznym Me Hyde`m, lecz jedną i tą samą osobą. Jako klasyczny przykład psychopaty o skłonnościach sadystycznych miał wrodzony dar bycia „aktorem”. Toteż niewinnie i uroczo uśmiechający się Jack wciąż pozostawał tym samym Jack`iem, który dusił stanikiem (lub inną częścią bielizny) swa ofiarę z trumfem spoglądając w jej oczy, w których gasł blask życia.

O Unterwegerze można było napisać zajmujące studium psychologiczne-socjologiczne, lecz Leake serwuje czytelnikom sprawnie napisaną, solidną i rzetelną rekonstrukcję pełnego przemocy i manipulacji życia Jacka Unterwegera, które jest gotowym scenariuszem na film. Trochę szkoda, że autor wysupłał z tego życia tylko, to o czym mógł wyczytać w policyjnych aktach.

Kup książkę Pisarz, który nienawidził kobiet – John Leake
Zaloguj się aby móc oddać swój głos na książkę.
Plusy:

+ solidny reportaż literacki o seryjnym zabójcy Jack`u Unterwegerze
+ niezwykle wierna rekonstrukcja zbrodniczej działalności jednego z najbardziej niezwykłych seryjnych zabójców w dziejach
+ faktograficzna rzetelność
+ przejrzysta konstrukcja
+ sprawnie napisana
+ postać Jacka Unterwegera

Minusy:

- wbrew reklamie nie jest to „niezwykłe spojrzenie w umysł mordercy”
- skupienie się niemal wyłącznie na rekonstrukcji kosztem interpretacji faktów
- nie do końca wykorzystany potencjał tkwiący w psychologiczno- socjologicznym aspekcie działalności mordercy
- żadni krwi i sensacji powinni niewiele znajda tu dla siebie
- dla niektórych ilość pojawiających się w książce nazwisk może być przytłaczająca

Horror Online 2003-2015 wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie fragmentów lub całości opracowań, wykorzystywanie ich w publikacjach bez zgody twórców strony ZABRONIONE!!!

- - - -