Top

Menu Zaloguj się (dla użytkowników forum)



Poster:DYBUK

DYBUK

DYBUK

ocena:9
Autor:Marek Świerczek
Tłumaczenie:
Wydanie oryginalne:0
Wydanie polskie:2012
Wydawnictwo:Ammit
Ilość stron:272
Autor recenzji:garboski
Ocena autora:9
Ocena użytkowników:--
Głosów:0
Inne oceny redakcji:

„Ja, Aaron Stallman leżałem na szczupłym, lecz miękkim brzuchu Justyny Antczak. Zlizywałem pot z jej napiętej w rozkoszy szyi. Syciłem się własną śliną i nasieniem. Byłem nim. W końcu stało się niemożliwe. Wyszedłem ze smrodliwego getta, porzucając za sobą stulecia rozpaczy i beznadziei. Wtedy, w tę lipcową noc, czując między nogami śliską wilgoć i prężąc się z bolesnej rozkoszy, zrozumiałem, kim jestem. Kim powinienem być. Kim być chciałem.”

Rok 1946. Powstającą z wojennych gruzów Polską rządzą komuniści, którzy pod postacią Urzędu Bezpieczeństwa, wespół z wojskami sowieckimi, brutalnie pacyfikują polskie podziemie. Do kraju wracają niedobitki Żydów, którzy przetrwali holocaust. Ludzkie serca przeszywa kolejna fala antysemityzmu, która ma sobie za nic wojenne doświadczenia. W Polsce, poddanej terrorowi bezpieki, szaleje bieda i psychoza lęku. Na domiar złego w miastach i wsiach ktoś morduje dziewczynki, wytaczając z nich krew. Spirala strachu, napędzana niechęcią do ludności wyznania mojżeszowego, powoduje, że krążą plotki o żydowskim spisku i morderstwach o podłożu antychrześcijańskim. Chcąc uniknąć wybuchu zamieszek, grupa oficerów UB wypuszcza na wolność byłego żołnierza Armii Krajowej, którego zadaniem będzie odnalezienie i unicestwienie tytułowego dybuka. Były powstaniec i partyzant będzie musiał zmierzyć się z nieznaną mu grozą i siłą. W kogo wcielił się dybuk? W kim drzemie dusza niemogąca znaleźć spokoju z powodu popełnionych grzechów?

Według semickich wierzeń zmarły, który popełnił zbyt wiele grzechów, niemogący zaznać przez to spokoju, może zawładnąć ciałem żywej osoby, zmieniając jej osobowość. Jedno ciało – dwie dusze i dwie osoby. Właśnie ten mistyczny przesąd stał się kanwą powieści Marka Świerczka. Książka porusza kwestie, które swego czasu stanowiły temat tabu. Temat polskiego antysemityzmu jest niezwykle niezręczny. Wystarczy przypomnieć sobie falę oburzenia jaka nastąpiła po ukazaniu się eseju Tomasza Grossa – „Złote żniwa”. Świerczek niejako kontynuuje ten motyw, zręcznie układając do niego fabułę. Na tle wydarzeń historycznych (doskonale ukazany wątek pogromu kieleckiego) opowiedziana zostaje historia o zabarwieniu sensacyjnym, kryminalnym a nawet romansowym. Wszystko to okraszone potężną dawką grozy. Z jednej strony autor z naturalistyczną precyzją dokonuje opisu popełnianych zbrodni, wnikliwie analizuje ich przyczyny, z drugiej zaś potrafi idealnie wykorzystać możliwości jakie daje mu powieść fantastyczno-metafizyczna. Nie ulega wątpliwości, że główny wątek jest absurdem i bajdurzeniem (kto wierzy w żydowskie duchy?). Mimo tego język i sposób prowadzenia narracji (trzecioosobowa wymiennie z pierwszoosobową narracją pamiętnikarską) sprawia wrażenie realizmu. I to właśnie główne źródło grozy „Dybuka”, które jest jego największym atrybutem wespół z jego klimatem. Czytając tę powieść ma się nieodparte wrażenie, że opisywane wydarzenia mogły mieć miejsce. Istotnym elementem tego realizmu są wielopłaszczyznowe postaci. Każda z nich ma swoją odrębną historię, która uzupełnia całość fabuły. To ważne, bo dzięki temu czytelnik widzi ciąg przyczynowo skutkowy, który na ogół w tego typu tekstach nie zachowuje konsekwencji i zawiera rażące błędy logiczne. W „Dybuku” ich nie ma. Zatem groza rodem z filmów typu gore faktycznie przeraża, a nie tylko zapycha treść.

Jedynym denerwującym aspektem książki jest momentami zbyt wulgarny język. Świerczek świadomie korzysta z konwencji powojennej, lumpenproletariackiej rzeczywistości, jednak na dłuższą metę wulgaryzmy nużą i powodują pewien niesmak. I nie chodzi tutaj o jakikolwiek puryzm językowy, ale raczej o zwyczajną przyjemność czytania. Dobrze czasem wziąć delikatny oddech i zdystansować się od brutalnego świata degradacji języka.

Podsumowując, „Dybuk” Marka Świerczka to doskonała, niezwykle wciągająca powieść sensacyjno-kryminalna o wyraźnym posmaku horroru. Wytrawny książkoholik i horroromaniak przeczyta ją w jeden, może dwa wieczory. Fabuła osadzona w realiach powojennej Polski jest przekonująca i przerażająco realistyczna. Autor, poruszając trudny temat polskiego antysemityzmu, nie tylko dał czytelnikowi możliwość odpłynięcia w świat „brutalnej fantazji”, ale również skłonił do swego rodzaju refleksji nad historią polsko-żydowskich relacji, nad korzeniami antysemityzmu.
Zaloguj się aby móc oddać swój głos na książkę.
Plusy:

+ fabuła osadzona w realiach historycznych,
+ trudna, acz ważna tematyka,
+ przerażający realizm,
+ naturalistyczna konwencja,
+ klimat,
+ dobrze skonstruowane postaci.

Minusy:

- momentami przesadnie wulgarny język,
- trochę krótka – książka na weekend.

Horror Online 2003-2015 wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie fragmentów lub całości opracowań, wykorzystywanie ich w publikacjach bez zgody twórców strony ZABRONIONE!!!

- - - -