Top

Menu Zaloguj się (dla użytkowników forum)



Poster:BŁĄD

CHYBA

BŁĄD

ocena:8
Autor:Vojtěch Mašek Marek Šindelka
Tłumaczenie:Arkadiusz Wierzba
Wydanie oryginalne:2011
Wydanie polskie:2013
Wydawnictwo:Korporacja Ha!art
Ilość stron:300
Autor recenzji:Ireneusz Gajek
Ocena autora:8
Ocena użytkowników:--
Głosów:0
Inne oceny redakcji:

„Fabuła, głupcze!” – słowa będące parafrazą wypowiedzi Billa Clintona mogłyby stanowić idealne résumé komiksu „Błąd” autorstwa czeskiego tercetu Mašek/Šindelka (tekst) Lipavský/Pure Beauty (rysunki). Bo to intryga – skomplikowana, rozgrywająca się na różnych poziomach rzeczywistości, balansująca między tym co obiektywne a subiektywne - ujęta w ramy oddziałującej na wyobraźnię czarno-białej grafiki stanowi o sile całości. I co prawda składającym się na nią pomysłom daleko jest do oryginalności - oddzielnie „od wieków” funkcjonują w popkulturze - jednak w takim połączeniu, jakie zaproponowali Czesi, robią ogromne wrażenie i czynią całą opowieść niezwykle zajmującą.

Krzysztof Warjak na zlecenie wpływowych person z Rosji przywieźć ma z Tokio niezwykle rzadką, właściwie niewystępującą nigdzie indziej roślinę. Rzecz w tym, iż ktoś podąża jego śladami, w bardzo niezwykłych okolicznościach umierają bowiem pośrednicy, z którymi polski przemytnik miał się skontaktować. Na domiar złego Wajrak wpada w ręce praskich policjantów, którzy podejrzewają go o szmuglowanie narkotyków oraz związek z kilkoma wyjątkowo okrutnymi zabójstwami, jakie na dniach wstrząsnęły Europą. Zaintrygowani sprawą czescy gliniarze postanawiają bliżej przyjrzeć się zarówno Warjakowi jak i wszystkim tajemnicom mniej lub bardziej powiązanym z Polakiem.

„Błąd” to jeden z tych komiksów, od których bardzo trudno jest się oderwać już po lekturze kilkunastu czy kilkudziesięciu stron. Niekonwencjonalna oprawa graficzna – rozrysowane prostą kreską czarno-białe kadry przez swą umowność kojarzące się z graffiti – oraz skomplikowana, wielowątkowa i nielinearnie opowiedziana historia zamiast drażnić, w przypadku „Błędu” tylko podsycają ciekawość czytelnika. Jak napisałem we wstępie, pomysły fabularne oraz koncept na to, jak sklecić je w jedną pasjonującą całość czynią czeski komiks szczególnym i wyjątkowo zajmującym. Jego autorzy bowiem zabierają nas w prawdziwą odyseję, którą należy rozumieć jak najbardziej dosłownie, jak również jako usilne dążenia do osiągnięcia celu, spełnienia marzeń czy znalezienia prawdziwego szczęścia. W przypadku „Błędu” to homeryckie pojęcie (w komiksie jest nawet bezpośrednie odniesienie do przygód Odyseusza) odnosi się także do życia – trudnego, wypełnionego przeciwnościami losu, wreszcie na swój sposób tragicznego – każdego z bohaterów. Czesi serwują nam wycieczkę zarówno w czasie jak i przestrzeni. Razem z postaciami odwiedzamy Tokio, Wiedeń, Pragę oraz Petersburg. Dzięki ich opowieściom i retrospekcjom przenosimy się do Japonii z epoki Edo oraz do czasów wojny japońsko-rosyjskiej. Ważnym elementem fabuły są też narkotyczne tripy, nawiązania do klasyki literatury oraz paranoiczne wizje rzeczywistości.
Kontrapunktem dla mrocznej i depresyjnej opowieści są marzenia głównego bohatera – otóż po zrealizowaniu zlecenia Krzysztof Warjak wraz z ukochaną chcą przenieść się nad polskie wybrzeże. Polska bowiem jawi się mężczyźnie jako idealne miejsce do tego, by zapuścić korzenie i zająć się życiem dla kogoś, a więc tym, co powinno dla każdego stanowić wartość najcenniejszą.

Ale czeski komiks to nie tylko fabularny melanż kryminału, horroru i przygody doskonale spasowany z oryginalną formą. To przede wszystkim opowieść o naszych ludzkich pragnieniach, o czymś, co napędza nas do działania i co czyni naszą egzystencję szczególnie ważną. Czesi w „Błędzie” ukazali ich cały wachlarz. Dla jednego z bohaterów marzeniem jest wyrwanie się ze szponów śmierci, inny znowu pragnie nadać swojemu pustemu życiu jakikolwiek sens. Celem Warjaka jest spokojne życie u boku ukochanej, zaś dla jednego z praskich policjantów egzystencjalna pustkę wypełniają imprezy, narkotyki oraz seks z przygodnie spotkanymi kobietami. I tak jak życie każdego z bohaterów przypomina labirynt, tak samo opowieść, niby realistyczna z konkretnymi geograficznymi, historycznymi i kulturowymi odniesieniami, co i rusz ostro skręca w stronę narkotycznej jazdy ze zwidami i duszącą paranoją. I tym, co Czechom udało się zrobić najlepiej, jest kreacja takiego uniwersum, w którym to co szalone i urojone dopełnia rzeczywistość doświadczaną przez każdego z nas. Lawirując między fantasmagoriami a tym co realne, sami musimy znaleźć klucz do owego uniwersum.

W trakcie lektury „Błędu” do nas także będzie należało rozszyfrowanie tego, czym jest mityczna roślina, którą Warjak przywieźć miał z Japonii do Europy. Spełniającą wszystkie życzenia złotą kulą, podobną do tej z „Pikniku na skraju drogi” braci Strugackich? Czy może Graalem, artefaktem, dzięki któremu możliwe jest osiągniecie doskonałości? I tak jak wątek tajemniczej rośliny do samego końca nie zostaje wyjaśniony, tak i całą historię w finale czescy artyści czynią otwartą. Muszą być bowiem konsekwentni, wszak niejednoznaczność jest to fundamentalna cecha świata, który stworzyli.

Czesi w „Błędzie” niczego nie ułatwiają – wgryzając się zarówno w warstwę graficzną jak i znaczeniową odbiorca wykazać się musi dużą dozą cierpliwości. Nie znaczy to jednak, iż czytelnik za swój wysiłek nie zostanie wynagrodzony. „Jazda” z czeskim „Błędem” artystyczną przyjemnością nie będzie, za to może okazać się wędrówką wielce inspirującą i satysfakcjonującą.
Patronat medialny: Horror Online
Zaloguj się aby móc oddać swój głos na książkę.
Plusy:

+ kapitalna historia
+ mnóstwo odniesień kulturowych, geograficznych i historycznych
+ skłania do refleksji
+ wielowątkowa i wielopoziomowa historia
+ na początku nieprzyjemna w odbiorze, później idealnie dopełniająca treść graficzna forma
+ niejednoznaczności i niedomówienia nadające opowieści wymiar filozoficzny
+ wypełnione szczegółami kadry
+ nadające historii szczególnego wymiaru paranoja i oniryzm

Minusy:

- nie ma

Horror Online 2003-2015 wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie fragmentów lub całości opracowań, wykorzystywanie ich w publikacjach bez zgody twórców strony ZABRONIONE!!!

- - - -