Top

Menu Zaloguj się (dla użytkowników forum)



Poster:SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren

SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren

Substitute, The

ocena:6
Rok prod.:2007
Reżyser:Ole Bornedal
Kraj prod.:Dania
Obsada:Jonas Wandschneider, Ulrich Thomsen, Paprika Steen, Sonja Richter, Sofie Gråbøl, Ulf Pilgaard, Henrik Prip
Autor recenzji:Ireneusz Gajek
Ocena autora:6
Ocena użytkowników:6
Głosów:1
Inne oceny redakcji:

Iluż z nas, dorosłych, zapracowanych, wplątanych w różne kłopoty natury osobistej i zawodowej, nie chciałoby znowu przenieść się w beztroski świat dzieciństwa? Kto z nas skrycie nie pragnie jeszcze raz znaleźć się w rzeczywistości, w której nic nigdy nie nudziło, a każdy jej nowy element przeżywało się z niezwykłą intensywnością? Im jesteśmy starsi, tym bardziej stajemy się częścią przesiąkniętego obłudą i hipokryzją świata kreowanego przez ludzi pozbawionych wyobraźni i dziecięcej szczerości, tym mocniej marzymy o beztrosce dzieciństwa, zabawach, śmiechu, a przede wszystkim poczuciu bezpieczeństwa oraz oparciu w bezgranicznie kochających rodzicach. Niestety, z wiekiem, by żyć we względnym spokoju i w miarę stabilnie, musimy wikłać się w coraz mniej przejrzyste moralnie kompromisy oraz interpretować otaczającą nas rzeczywistość pod kątem pragmatyzmu, a nie idei. Marzenia jednak o świetlistym, jasnym i wyrazistym świecie dziecięcych wrażeń w wielu pozostają żywe. Nic więc dziwnego, iż powstaje mnóstwo filmów, w których często bardzo młodzi bohaterowie ograniczeni wiekiem i możliwościami, za to uzbrojeni w wyobraźnię, muszą stawić czoła wielu skomplikowanym problemom.

W niezwykłej sytuacji znaleźli się uczniowie klasy 6b jednej z duńskich szkół podstawowych. Pewnego dnia dyrektor placówki ogłosił dzieciakom, iż ich wychowawczyni ciężko zachorowała i musiała udać się na leczenie. W jej miejsce ministerstwo wysłało inną nauczycielkę, świetną pedagog z doskonałymi referencjami. Uczniowie jednak już po pierwszym spotkaniu zaczynają podejrzewać, iż ich nowa pani nie jest tym, za kogo się podaje. Jej niezwykłe, oparte na agresji i wywołujące strach metody nauczania, sprawiają, iż dzieci zaczynają obawiać się o własne bezpieczeństwo. Sytuację pogarsza fakt, iż nowa nauczycielka potrafi czytać w myślach i umiejętność tę bezwzględnie wykorzystuje w celu zastraszenia i podporządkowania sobie uczniów. Jakiekolwiek skargi i podejrzenia dzieci rodzice oraz dyrekcja uważnie wysłuchują, lecz wynurzenia o nadnaturalnych zdolnościach wychowawczyni tłumaczą bujną wyobraźnią dzieciaków. Kiedy wreszcie nauczycielka informuje wszystkich, iż zorganizowała wycieczkę do Paryża, jej młodzi podopieczni wpadają w prawdziwy popłoch. Aby dowiedzieć się czegoś więcej o zagrażającej im kobiecie, postanawiają włamać się do jej domu. Tam odkrywają prawdziwą naturę swojej nauczycielki. Rodzicie jednak, uszczęśliwieni szansą zwiedzania przez ich pociechy Europy, natychmiast dają się przekonać, iż to co widziały dzieci było tylko i wyłącznie przejawem ich nieposkromionej wyobraźni. Wycieczka autokarowa do stolicy Francji dochodzi do skutku. Jednak dzieciom nie będzie nawet dane cieszyć się przekroczeniem granicy. Cel wyprawy bowiem jest zupełnie inny.

„Vikaren” to nie pierwszy kontakt Ole Bornedala z szeroko pojętą konwencją kina grozy. W 1994 spod jego ręki wyszedł kapitalny thriller z elementami horroru, „Nattevagten” („Nocny strażnik”). Duńczyk zmierzył się w nim z wyeksploatowanym do cna przez Hollywood tematem seryjnego mordercy, który zabijając w wyrafinowany sposób swoje ofiary, podejmuje grę z poszukującą go policją. Przestawiając pewne elementy w doskonale znanej konwencji, dodając szczyptę humoru, wreszcie czyniąc bohaterem młodego, nic nieznaczącego człowieka, Bornedalowi udało się stworzyć kapitalny, trzymający w napięciu, intrygujący film, w którym nic nie jest jednoznaczne ani takie, jakie na pozór się wydaje. Na jeszcze bardziej ekwilibrystyczną żonglerkę konwencjami i gatunkami filmowymi duński reżyser zdecydował się w pochodzącym z 2007 roku „Vikaren”. Historia dzieci zmagających się z budzącą przerażenie nauczycielką to przede wszystkim kino science-fiction z dużą dawką horroru. Już na początku bowiem dowiadujemy się, iż „ciało pedagogiczne”, które psychicznie i fizycznie znęca się nad dziećmi, jest tak naprawdę kosmitą wysłanym na Ziemię z tajemniczą misją. Co prawda nie brzmi to szczególnie mądrze i oryginalnie, ale na szczęście wszystkie dramatyczne i budzące grozę filmowe fakty podane są w sposób niezwykle lekki i komediowy. Nawet wywołująca największą grozę sekwencja przedstawiająca ekspedycję uczniów do domu swojej nauczycielki, w finale duchem bliższa była raczej wygłupom Monty Pythona niż zacnemu gronu klasyków kina grozy. Bornedal z ogromną łatwością potrafi z tonu żartobliwego przejść do atmosfery zagrożenia, jednocześnie mówić o problemach młodego człowieka cierpiącego po stracie matki i rozprawiać o szkodliwym wpływie gier komputerowych, wreszcie poruszać tematykę wojen prowadzonych przez kosmitów oraz śmiać się ze współczesnego systemu edukacji. Nie inaczej rzecz się ma z postaciami zamieszkującymi filmowy świat „Vikaren”. Wszyscy tworzą niezwykle barwną paletę oryginałów, których spotkanie musi skończyć się konfliktem, a przynamniej jakimś fermentem. Nic więc dziwnego, iż pewne swoich możliwości dzieciaki, wykreowane jako indywidualności, nie są bierne wobec niecnych zakusów swojej nauczycielki i po krótkim zaskoczeniu, zaczynają jej robić koło pióra. A ona znowu (tu świetnie, na granicy szarży zagrana przez znaną z „dogmatycznych” filmów Paprikę Steen), nie pozostaje im dłużna. Swój plan, używając do tego wszystkich dostępnych metod, będzie chciała zrealizować nie zważając na jakiekolwiek przeciwności losu.

Pomimo swej lekkości i postmodernistycznej gry konwencjami „Vikaren” momentami bywa poważny, a nawet zdecydowanie moralizatorski. Ukazuje dojmującą samotność dojrzewającego chłopca, który cierpi z powodu utraty matki. Bohater nie potrafi poradzić sobie z własnymi problemami, obwinia się bowiem o spowodowanie wypadku, w którym poniosła śmierć tak bliska mu osoba. Dopiero wspólne i solidarne działanie grupy rówieśniczej daje mu poczucie siły i przywraca bardzo nadwątloną wiarę we własną wartość. Chłopak znowu czuje się komuś naprawdę potrzebny.

Nie każdemu ten film przypadnie do gustu. I nie tylko dlatego, iż obok siebie z mniejszym lub większym artystycznym sukcesem koegzystują pozornie wykluczające się gatunki filmowe. Problem z filmem Ole Bornedala polega na tym, iż nie do końca da się określić, dla kogo on został zrobiony. Jak na zgrywę dla dorosłych jest zbyt ugładzony i wręcz banalny w zawartej na końcu puencie. Znowu jako film dla dzieciaków mieści w sobie zbyt dużo krwawych i przerażających scen, które oburzyć mogą niejednego rodzica wybierającego się z pociechami do kina. Ciężko mi sobie go również wyobrazić jako wspólny familijny seans, na którym bawią się zarówno dorośli jak i dzieci. Nie zmienia to jednak faktu, iż „Vikaren” to sprawie zrealizowany film przez artystę, który rozumie, iż sztuka filmowa to przede wszystkim zajmujące uwagę odbiorcy opowiadanie historii. Ole Bornedal robi to lekko i z wprawą. Jego twórczość pozbawiona jest wygórowanych ambicji, a on sam widzi siebie przede wszystkim jako sprawnego rzemieślnika dostarczającego widzom godziwej rozrywki.

Screeny

HO, SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren HO, SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren HO, SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren HO, SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren HO, SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren HO, SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren HO, SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren HO, SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren HO, SUBSTITUTE, THE a.k.a. Vikaren

Zaloguj się aby móc oddać swój głos na film.
Plusy:

+ profesjonalne wykonanie
+ znajomość podejmowanych przez reżysera konwencji
+ momentami niezły humor
+ kreacja Papriki Steen
+ dobrze zagrane role dziecięce

Minusy:

- kilka niepotrzebnych, bo niewykorzystanych wątków
- trącące banałem przesłanie filmu
- zbyt duże pomieszanie różnych konwencji
- nie wiadomo, do jakiego widza film jest skierowany

Na forum:

Podyskutuj o filmie tutaj: Forum HO

Horror Online 2003-2015 wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie fragmentów lub całości opracowań, wykorzystywanie ich w publikacjach bez zgody twórców strony ZABRONIONE!!!

- - - -