Top

Menu Zaloguj się (dla użytkowników forum)



Poster:SURVEY MAP OF A PARADISE LOST a.k.a Hard focus: nusumi-giki

SURVEY MAP OF A PARADISE LOST a.k.a Hard focus: nusumi-giki

Survey Map Of A Paradise Lost

ocena:7
Rok prod.:1988
Reżyser:Hisayasu Sato
Kraj prod.:Japonia
Obsada:Yutaka Ikejima, Toru Nakane, Shun Sato, Rio Yamagawa, Kiyomi Ito
Autor recenzji:Krzysztof Gonerski
Ocena autora:7
Ocena użytkowników:--
Głosów:0
Inne oceny redakcji:

Stało się przeraźliwie oczywiste, że technologie wyprzedziły już nasze człowieczeństwo.
/ Albert Einstein /

Nukada jest dziennikarzem, znanym ze swej dociekliwości i bezwzględnośći w tropieniu różnego rodzaju sensacji. Niespodziewanie otrzymuje od kolegi z pracy propozycję napisania artykułu o podziemnym światku seks-klubów i seksu przez/na telefon. Zostaje skontaktowany z dziewczyną, Midori, która jest jedną ze seks-telefonistek. Midori godzi się udzielić wyczerpującego wywiadu mężczyźnie. Nim jednak dochodzi do spotkania z Nukadą, dziewczyną spędza wieczór z Kihara. Kihara jest informatykiem, zatrudnionym w wielkiej informatycznej korporacji. Nieśmiały i spokojny nagle stał się zaskakująco brutalny. Poddaje żonę brutalnym praktykom sadomasochistycznym, a gdy małżonka zapada na dziwną chorobę objawiającą się kompulsywnym swędzeniem całego ciała, zaczyna spotykać się z Midori. Z nią również uprawia perwersyjny seks. Podczas jednego ze spotkań ekscesy Kihaty kończą się śmiercią mężczyzny. Podejrzenie pada na Midori, lecz pochodzące z tego tragicznego wieczoru nagranie, które dostaje się w ręce Nukady, zawiera zaskakującą prawdę.

Hisayasu Sato, jak każdy wielki artysta, obsesyjnie powraca do ulubionych tematów i pomysłów. Na pierwszy rzut oka pochodzący z 1988 r. „Survey Map Of A Paradise Lost” nie zaskakuje zatem niczym nowym. Znów pojawia się problem zaniku międzyludzkiej komunikacji, alienacji i egzystencjalnej pustki. Bohaterami filmu są ponownie wyobcowani, samotni, emocjonalnie okaleczeni ludzie. Salaryman Kihara, spędzający całe dnie na wpatrywaniu się w migoczący ekran komputera i wyładowujący frustracje w perwersyjnym, brutalnym seksie; tajemnicza dziewczyna Midori, zafascynowana samobójczą śmiercią gwiazdy pop; żona Kihary, zamykająca się w mieszkaniu i cierpiąca na uporczywe, nieznośne swędzenie ciała; nawet Nukada, fantazjujący o wyuzdanym seksie z Midori – oto galeria ekscentryków, dziwaków, emocjonalnie skrzywionych bohaterów. Wszyscy są ofiarami, jak tu o Sato, odpychającego, nieprzyjaznego, milczącego świata. Reżyser ukazuje ten świat, jakby mimochodem, na drugim planie, w serii ulubionych ujęć. Oglądamy zatem klasyczne dla Sato ujęcia bohaterów stojących samotnie na dachu wysokiego budynku z panoramą martwego niemego miasta. Pojawia się nocne ujęcie betonowych wieżowców oraz sceny zrealizowane na ulicy z bohaterami poruszającymi się pośród anonimowego tłumu.

A jednak „Survey Map Of A Paradise Lost” jest obrazem wyróżniającym się na tle innych filmów Sato. Przede wszystkim dlatego, że w fabułę filmu reżyser w mistrzowski sposób wplątał wątek kryminalny. Co więcej Sato oferuje pod koniec filmu kilka zaskakujących fabularnych twistów, których nie powstydziliby się najwięksi hollywoodzcy spece od thrillerów. Nietypowe, jak na twórczość Japończyka, narracyjne skomplikowanie wynika z pewnością z okoliczności, że tym razem scenariusz filmu stanowił świadome nawiązanie do głośnego pod koniec lat osiemdziesiątych skandalu obyczajowego. Pracownik firmy telekomunikacyjnej NTT Telecom został przyłapany na podsłuchiwaniu rozmów klientów. Drugim źródłem inspiracji, do którego przyznaje się Sato, jest słynny film Francisa Forda Coppoli, „Rozmowa”. Przypomnijmy, że w tym znakomitym obrazie Gene Hackman gra specjalistę od podsłuchu, który bezrefleksyjnie wykorzystując technologię (aparaturę podsłuchowa) do manipulowania ludźmi, ostatecznie sam staje się ofiarą tejże technologii oraz perfidnej ludzkiej manipulacji. Sato „pożyczył” z obrazu Amerykanina oba motywy: technologii obracającej się przeciwko człowiekowi oraz wykorzystania bohatera na skutek manipulacji. Nie ma jednak mowy o kopiowaniu pomysłów.

Japoński twórca niemal od początku swojej twórczości wierny jest tematowi technologii zagrażającej człowiekowi. Technofobia nie ma jednak wymiaru apokaliptycznego jak u Nakaty w „The Ring-Krąg” czy u Kurosawy w „Pulsie” („Kairo”). Technologia, która wymyka się kontroli człowieka, jest wpisana w proces alienacji. Alienacja w sensie filozoficznym oznacza bowiem uniezależnienie się wytworów człowieka (produktów pracy, wynalazków, idei, instytucji, prawa itp.) od ich stwórcy. W konsekwencji owe wytwory, wbrew woli człowieka, podporządkowują sobie ich stwórcę. „Survey Map Of A Paradise Lost” ukazuje proces alienacji rozumiany właśnie w ten sposób. Chyba tylko w „Nagiej krwi” spotkamy się z tak klarownie i dobitnie wyłożonym problemem utraty tożsamości przez jednostkę na skutek porządkowania istoty ludzkiej wytworom jego działalności.

W „Survey Map Of A Paradise Lost” reżyser nieustannie eksponuje technologie: monitory komputerów, telewizorów, pojawia się kamera wideo – ulubiony fetysz bohaterów filmów Sato. Kamera staje się prostą alegorią wyobcowania filmowych postaci oraz wyrazem ich uzależnienia od technologii. Istota filmowania za pomocą kamery zakłada bowiem pewien dystans do rejestrowanego na taśmie obiektu. Kamera staje się pośrednikiem między poznawalną zmysłowo, bezpośrednio rzeczywistością a rzeczywistością poznawaną pośrednio przez różnego rodzaju technologiczne pośredniki: kamery, telewizory, komputery itp..

W „Survey Map Of A Paradise Lost” Sato posuwa się jeszcze dalej w ukazywaniu związków człowieka i technologii. W filmie da się zauważyć niezwykle istotny motyw rozszczepienia rzeczywistości. Jest w tym obrazie bardzo wiele ujęć filmowanych kamerą wideo, przez co reżyser stwarza dwa poziomy odbioru rzeczywistości. Pierwszy bezpośredni, doświadczany przez bohaterów wszystkimi zmysłami, okazuje się w istocie rzeczy fałszywy, a w każdym razie nieodgadniony. Zbrodnia, której zagadkę stara się rozwiązać Nukada, miała zupełnie inny przebieg niż przypuszczał. Uczestniczące w tym tragicznym zdarzeniu osoby odgrywały w istocie zupełnie inne role niż spodziewał się tego dziennikarz. Istnieje też drugi poziom doświadczania rzeczywistości – przez uwieczniony na taśmie wideo obraz. Co znamienne ten sposób okazuje się być istotniejszy i głębszy niż bezpośredni kontakt z rzeczywistością. Prawdę (a raczej jedną z nich) o faktycznym przebiegu morderstwa oraz roli, które odegrały w morderstwie zamieszane w nie osoby Nukada, doświadcza nie bezpośrednio, lecz przeglądając nagranie wideo. Co więcej to z ekranu telewizora dziennikarz dowiaduje się, że stał się ofiarą perfidnej manipulacji. Finał filmu wydaje mi się jednak niejednoznaczny. Skutkiem rozczepiania rzeczywistości jest bowiem zakwestionowanie możliwości ludzkiego poznania. Ostatecznie jasne, proste rozwiązania zagadki morderstwa pozostaje poza granicami ludzkiego poznania. Nie istnieje jedna jedyna prawda, co najwyżej wiele „prawd”.

W obrazie Sato motyw zdominowania ludzkiego życia przez technologię najdosłowniej wyrażają dwie sceny. Pierwsza, gdy Kahira umieszcza w komputerowym programie dane dotyczące jego życia, a komputer po przeprowadzeniu stosownych operacji liczbowych, podejmuje decyzję o samobójstwie jako najbardziej stosownym rozwiązaniu dręćzącychc bohatera problemów. W drugiej scenie Midori skacze z dachu trzymając w ręku kamerę i filmując własną śmierć. Obie sceny skłaniają do pesymistycznych refleksji. Człowiek tak bardzo podporządkował się technice, że stracił kontrolę nad własnym życiem, a jego własna śmierć przestała być momentem transcendencji, a stała się szokującym filmowym obrazkiem.

„Survey Map Of A Paradise Lost” powszechnie uważa się za jeden z najbrutalniejszych filmów Sato. Ale nie jestem przekonany do tej opinii. Po tym co japoński mistrz pinku eiga pokazał w„Horse-Woman-Dog” (zoofilia) czy w „Lolita Vibrator Torture” (gwałty oraz zabójstwa na nastolatkach) czy zwłaszcza w „Nagiej krwi” (autokanibalizm), nie uważam, aby w omawianym filmie w sposób szczególny wykroczył poza typowy (wysoki) poziom brutalności. W „Survey Map Of A Paradise Lost” szokuje, oczywiście, skrajny mizoginizm, perwersyjne praktyki sadystyczne (rażenie prądem intymnych części ciała kobiety, gwałt za pomocą butelki, seks z menstruującą kobietą), lecz cała reszta to nieco śmiałego seksu (ale bez dosłowności). Niemniej z całą pewnością nie polecałbym tego obrazu osobom, które nie miały styczności ze specyficzną twórczością Sato.

Pora na podsumowanie. „Survey Map Of A Paradise Lost” jest bez wątpienia jednym z najciekawszych obrazów w reżyserii Hisayasu Sato. Wyróżnia go intrygująca fabuła, bogactwo zawartej w nim treści oraz w przejmujący sposób ukazany obraz człowieka zniewolonego przez technologie. O wielkości tego filmu i niezwykłości reżyserskiego dorobku niech świadczy fakt, że podobnie jak przy „Lolita Vibrator Torture”, wystawiam ocenę „orientacyjną” i tylko ze względu na wymogi portalu. W rzeczywistości najlepsze filmy Sato, takie jak m.in. „Survey Map Of A Paradise Lost”, wymykają się wszelkim prostym ocenom.

Screeny

HO, SURVEY MAP OF A PARADISE LOST a.k.a Hard focus: nusumi-giki HO, SURVEY MAP OF A PARADISE LOST a.k.a Hard focus: nusumi-giki HO, SURVEY MAP OF A PARADISE LOST a.k.a Hard focus: nusumi-giki HO, SURVEY MAP OF A PARADISE LOST a.k.a Hard focus: nusumi-giki HO, SURVEY MAP OF A PARADISE LOST a.k.a Hard focus: nusumi-giki HO, SURVEY MAP OF A PARADISE LOST a.k.a Hard focus: nusumi-giki

Zaloguj się aby móc oddać swój głos na film.
Plusy:

+ kolejny udany film w twórczości Sato
+ intrygująca fabuła
+ końcowa puenta
+ szokujące sceny perwersyjnego sadomasochizmu
+ watek kryminalny umiejętnie wpleciony w konwencje pinku eiga
+ przejmująco ukazany obraz zniewolenia człowieka przez technologie
+ ocena filmu wykracza poza standardowe wyznaczniki wartości

Minusy:

- to raczej egzystencjalny dramat erotyczny niż typowy horror
- wiele znajomych problemów, pomysłów i rozwiązań fabularnych
- specyficzne „chłodne”, intelektualne kino

Na forum:

Podyskutuj o filmie tutaj: Forum HO

Horror Online 2003-2015 wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie fragmentów lub całości opracowań, wykorzystywanie ich w publikacjach bez zgody twórców strony ZABRONIONE!!!

- - - -