Top

Menu Zaloguj się (dla użytkowników forum)



Poster:REPULSION

REPULSION

Wstręt

ocena:10
Rok prod.:1965
Reżyser:Roman Polański
Kraj prod.:Wielka Brytania
Obsada:Catherine Denevue, Yvonne Furneaux, Ian Hendry, John Fraser, Patrick Wymark
Autor recenzji:Krzysztof Gonerski
Ocena autora:10
Ocena użytkowników:8.36
Głosów:59
Inne oceny redakcji:
Carmilla - 7

Kino grozy od początku swego istnienia karmiło się wszelkiego rodzaju „innością”. Zdeformowane postacie, oszpecone twarze, zdefigurowane ciała przerażały koszmarną fizycznością. Ale dość szybko okazało się, że równie –o ile nie bardziej- upiorne może być wnętrze człowieka i jego zwichrowana psychika. O tej prawdzie przypomina nam w sposób arcymistrzowski Roman Polański we „Wstręcie”, pierwszym pełnometrażowym filmie zrealizowanym za granicą.

„Wstręt” to historia dwóch pochodzących z Belgii sióstr: starszej Helene i młodszej Carol, zamieszkujących w Londynie, w czynszowej kamienicy. Częstym gościem jest u nich Michael, przyjaciel, Helen, do którego jej siostra żywi nieukrywaną niechęć i niezrozumiały lęk. Wkrótce okazuje się, że nie tylko do niego, ale do wszystkich napotykanych mężczyzn. Carol, zresztą, od pierwszej chwili sprawia wrażenie dziwnej: zamknięta w sobie, nieobecna duchem, z twarzą bez wyrazu. Kiedy Helen i Michael udają się na wspólny urlop i zostawiają ją samą, stan dziewczyny ulega dramatycznemu pogorszeniu. Bohaterka popada w kompletną paranoję tracąc kontakt ze światem zewnętrznym.

Opowieść, którą na ekranie przedstawia Polański, to w istocie przeprowadzony z niesłychaną dosłownością i konsekwencją kliniczny opis schizofrenii paranoidalnej. Choroba ta zwana jest często „królewską’ i to bynajmniej nie dlatego, że dotyka władców czy osoby wybitne, ale dlatego, że bogactwo objawów i różnorodność form w niej występujących stanowi dla diagnostyki psychiatrycznej wciąż jedno z największych wyzwań. Polański wybiera jednak tylko te symptomy, które określa się mianem „osiowych”. Przebieg ekranowej akcji wyznaczony jest więc przez postępujący rozwój choroby Carol. Początkowo uwagę zwraca pusty i beznadziejnie smutny wyraz jej twarzy, zastyganie bez ruchu, wpatrywanie się w odległy punkt, kontemplowanie własnego odbicia w lustrze, milczenie. Wyostrzeniu ulega spostrzeganie :przypadkowe gesty, grymasy, rozmowy innych ludzi zaczynają być odbierane jako dotyczące Carol osobiście. Nowego, niepokojącego znaczenia nabierają też przedmioty: szczelina w asfalcie, królik na półmisku, widokówka z Krzywą Wieżą w Pizie, porastające kłączami ziemniaki, czy też brzytwa pozostawiona przez Michaela. W pierwszej części filmu dominuje perspektywa obiektywna pozwalająca widzowi z pozycji świadka uczestniczyć w codziennym życiu bohaterów. Ale z chwilą, gdy Carol zostaje sama w pustym mieszkaniu, perspektywa ta ulega diametralnej zmianie: odbiorca zaczyna postrzegać świat oczami obłąkanej bohaterki. Rzeczywistość staje się coraz bardziej złowroga, zdeformowana i niepojęta. Choroba eksploduje w całym swym bogactwie objawów.

Twórca „Matni” objawia swój geniusz w tej części utworu w pełnej okazałości. Carol prześladują odgłosy dzwonu, miłosne jęki Helene, głuche telefony, zwielokrotnione tykanie zegara. Omamy słuchowe wkrótce przekształcają się w halucynacje wzrokowe. Bohaterka (a widz razem z nią) dostrzega pękające ściany, zapadający się sufit, ręce wydostające się ze ścian i próbujące ją pochwycić. W mieszkaniu pojawiają się światła sugerujące czyjąś obecność, a w końcu postać obcego mężczyzny gwałcącego Carol. W zniekształconym świecie chorego umysłu zupełnie inaczej wyglądają nawet zbrodnie, których dopuszcza się dziewczyna na Colinie, jej chłopaku i właścicielu kamienicy. To nie jest brutalny, celowy akt agresji, ale desperacka próba obrony przed zagrożeniem ze strony zewnętrznego świata.

Źródłem grozy w dziele Polańskiego nie są zjawiska nadnaturalne ani krwawae sceny gore, ale irracjonalność zachowania chorego. Nie jesteśmy w stanie przeniknąć logiki, która kieruje jego postępowaniem. Nie potrafimy przewidzieć jego reakcji, a nasze sądy oparte na doświadczeniu dedukcyjnego rozumowania stają się bezużyteczne w konfrontacji z zagadką zaburzonej ludzkiej psychiki.

Jednak największy lęk, który wywołuje „Wstręt” znajduje swoje źródło w sposobie przedstawienia filmowych wydarzeń. Chłodna rejestracja wewnętrznych przeżyć bohaterki ujawniających stopniowy rozpad osobowości i zerwanie kontaktu ze światem zewnętrznym, reżyser oddaje ze zdumiewającą siłą sugestii. Chociaż widzowi trudno jest się w pełni utożsamić z Carol, to mistrzostwo Polańskiego sprawia, że w pewnym momencie zaczyna zastanawiać się: „a gdyby tak to mnie przydarzyło by się coś podobnego ? Ów podświadomy strach „przed postradaniem zmysłów” i utratą kontroli nad własnym postępowaniem i otaczającym światem trafnie wyraził Elias Canetti w „Prowincji człowieka”.
”Studiowanie paranoi kryje w sobie wiele niebezpieczeństw(…).Im bardziej przekonywujący jest system obłędu, który studiuję, tym większy jest mój strach (…). Nigdy bardziej nie obawiałem się samego siebie, aniżeli w skończoności i pełni cudzego obłędu, który jest dla mnie zrozumiały”.(cytat za G. Stachówna: Roman Polański i jego filmy, Warszawa- Lodź 1994).

Pisząc o „Wstręcie” nie sposób nie wspomnieć o kreacji Catherine Deneuve, być może najlepszej w całej aktorskiej karierze francuskiej gwiazdy. Polański w swojej autobiografii pisał, że aktorka tak bardzo zżyła się ze swoją ekranową bohaterką, że „pod koniec zdjęć stała się zamknięta w sobie i wręcz dziwna”. Każdy, kto miał okazję obejrzeć Deneuve we „Wstręcie” nie będzie zaskoczony tym spostrzeżeniem reżysera. Francuska aktorka nie grała, ale po prostu była na ekranie schizofreniczką.

Film polskiego twórcy okazał się nie tylko sukcesem kasowym, ale także artystycznym. W 1965r. na XV MFF w Berlinie Zachodnim reżyser otrzymał za swoje dzieło nagrodę Srebrnego Niedźwiedzia oraz nagrodę FIPRESCI.

Screeny

HO, REPULSION HO, REPULSION HO, REPULSION HO, REPULSION HO, REPULSION

Zaloguj się aby móc oddać swój głos na film.
Plusy:

+ cały film, a szczególnie Catherine Deneuve

Minusy:

- brak

Na forum:

Podyskutuj o filmie tutaj: Forum HO

Ciekawostki:

Zobacz ciekawostki do filmu

Horror Online 2003-2015 wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie fragmentów lub całości opracowań, wykorzystywanie ich w publikacjach bez zgody twórców strony ZABRONIONE!!!

- - - -